جيناق
48 ولەڭ
اۋەلى ايات، حاديس ءسوزدىڭ باسى، قوسارلى ءبايىت، مىسال كەلدى اراسى. قيسىنىمەن قىزىقتى بولماسا ءسوز، نەگە ايتسىن پايعامبار مەن ونى اللاسى.
جۇپ-جۇمىر بولعان جىرلارى جىلدارمەن بىرگە جىلجىعان، ساليقالى سوزىمەن
( س.تومانوۆقا) ارامتاماقتار، ادامسىماقتار،
اقىن ءولدى، كورپەسى كوردىڭ قۇمى، بىلمەيتىنى وسى عوي ەلدىڭ مۇنى. شارانا-جىر تەربەتكەن شايىرلاردى، شارشاتاتىن جالعىز-اق ەلدىڭ مۇڭى.
ولار... سوناۋ قاريا عاسىردا كۇمبەزدى كوك ەتىپ، توسەكتى جەر ەتىپ جاراتقان دالانىڭ،
ءىش-سىرتىم يىستەنىپ، ىرىڭدەپ، يت تالاپ جۇرەگىم جىرتىلسىن. قابىرعا سۇيەگىم سوگىلىپ، ءتىل-جاعىم تۇبىنەن قىرقىلسىن.
استانا جۇرتىن اينالعان… (ماحامبەت) اناۋ…
انادان ادال ءسۇت ەمىپ، قاسيەت قۇتىڭدى بىلدىك. اتادان ادال قان العان، كوك تۇركى تۇقىمى ەدىك.
شىركىن، انا ءزاۋلىم ءۇيدىڭ عاجابى-اي، وندا تۇرعان ادامدارعا ب ا ق قونعان، «تاز ۇكىمەت» ءبىز سياقتى سورلىلار تامسانسىن دەپ ساپ قويعان.
(ەركىن شۇكىمانعا) Cال ءبىرجان، الدىڭىزدا اقان، مىنە! الاپات...
(قايرات رىسقۇلبەكوۆتىڭ رۋحىنا) وبالىمدى و دۇنيە شەشەدى، بار بولعانى، اداممىن ءھام مۇردەمىن.
كەلگەن جاعىم جەر ەدى، كەتەر تۇسىم كوك ەدى... (اۆتور)
بيلىكتى سۇيمەيمىن قازاقتى سۇيمەيتىن، ەمىرەنىپ تەگىنە تارتپاعان، ءاپايتوس ۇلىنا جارمەڭكە تاشكىسىن سۇيرەتىپ،
I ( م.ەشەكەەۆكە ) التى قىردىڭ استىنان ۇيتقىپ ءبىر سوققان داۋىسى
«تار جول، تايعاق كەشۋمەن» قازاعىم قايعى كوپ كوردىڭ، شەرلەنىپ ءجۇردى جۇرەگىم
قارا ولەڭ – قابىرعام كەڭەستىم، ويلاسام بەس كۇندىك ەلەسپىن. اللانىڭ ق ۇلى ەدىم، ول راس، اقشاعا قۇل بولعان ەمەسپىن.
دۇنيە! يلەنۋدەمىن يىڭە، توسەكجادى ۇلدان قايىر جوق، تۇتقاڭا بولماق كىم يە؟
مەن كەتەمىن... تاقاپ قالدى-اۋ جارتى كۇن، جارتى كۇننىڭ قايتسەم ەكەن ارتىعىن. سەن ەستەلىك قالدىر دەيسىڭ قيىلىپ، نە قالدىرسام ەكەن ساعان، جارقىنىم؟!
جەل شاشاقتى جىلقى كۇندەر جوسىعان، ايتاتۇعىن ارىزىم بار، توقتاشى. قارا جۇرتتىڭ قالتاسىمەن جازىلعان، قايران مەنىڭ،
قازادان قارا باستى اپ قاشۋعا، ءامىرىڭ قايدا تاڭىرمەن سوتتاسۋعا. سەن اناڭنىڭ تۋعاندا قۇرساعىنان، اتىڭ تۇرعان اجالدىڭ تاقتاسىندا.
اكەم قويشى، قويلارعا پايدالى ادام، كەزىندە وقۋ كەزبەي اي قاراعان، ءالسىزدى باسقا تەۋىپ وينايتۇعىن، زامانانىڭ بولارىن ويلاماعان.
تومار باستار نەمەنە تىندىرادى، كوبىك سوزبەن كوڭىلدى سىندىرادى. ءبىر كوكەمنىڭ تويىمسىز جانارىنان، مىڭ مومىننىڭ داۋىسى شىڭعىرادى.
قارعام، ماعان قايعىلى دەپ كىنا ارتپا، تۇل تىرلىكتەن تۇنشىقپاۋدىڭ ايت ەمىن، كىل مۇڭسىزدىڭ ءتىرى ولىگىن كورگەندە تىتىركەنبەي، قايتەيىن.
الەمدى جاراتقان، اللا، اكەمدى جاراتقان، اللا، ادامدى جاراتقان، اللا، انامدى جاراتقان، اللا،
اۋاسى اققۋ اڭقىپ ساي گۇلدەگەن، مامىردىڭ قاي جەرىنەن قايعى كورەم. جارىقتىق، جاسىل كويلەك جاز تۋعاندا، جۇلدىز جۋساپ، اسپاندا اي بۇرلەگەن.
بيدايىقتىڭ كول شايقاعان جالعىزى... (ءسۇيىنىش ۇلى قازتۋعان) مەن، مەن ەدىم، مەن ەدىم،
مەن كەشەگى جىلدارى كەۋدەمدى شالقاق ۇستاعان، جاقپاردىڭ جالقۇز باسى ەدىم. وراق ءتىلىم وت بۇركىپ،
ايكەزبە بولعان پەندە ەدىم، قوس كولىمنەن قان اققان، قوس جاعىمنان زار اققان، كۇرسىنىسىمە كۇن ءسىڭىپ،
قوڭىر داۋىسىن قۇبىلتىپ، جايلاۋدىڭ جەلى گۋلەدى. گۋلەگەن جەلگە ىرعالىپ، اق قايىڭ ارۋ بيلەدى.
جاماعاتقا جازعانشا كۇلكىلى ولەڭ، تاقىر شابىن تاعدىردىڭ ءتۇرتىپ ولەم. ادامزاتقا ارعىماق جىر تۇلەتەم، جۇرەگىمىڭ جىپ-جىلى ۇلپىلىمەن.
دۇنيەگە كەلمەي ب ا ق، كەلسەڭ ءبىراق ولمەي ب ا ق. (قورقىت)
بەسىك پەن بەيىت ءبىر ۇعىم، بەيىت تە سەنىڭ سىڭارىڭ. الشاق دەپ استە ويلاما، اراسى جاقىن ءبىر ادىم.
ادامزاتتىڭ اسىل ءتاجى، پايعامبار جولىڭ جۇپار بولعاننان سوڭ سىزگە ەردىك، ارتىڭىزدان اقيقاتتى ايتۋعا، سىزدەن كەيىن ءۇر جالعانعا ءبىز كەلدىك.
مەن قازاق ەدىم! الدىمەنەن اللادان ار سۇراعام، سودان كەيىن اق ادال مال سۇراعام. تاڭدايىمدا تاريحىم تاڭبالانىپ،
سەن جانىم، ەسكە ساقتا! بەس كۇندىك ءۇر جالعاننىڭ بايانسىز بەكەرلىگىن،
سەنى ءسۇيۋ – الەمگە ماڭدايدان نۇر تاراتۋ (تىنىشتىقبەك) سەنى ويلاسام، ويىم – ون ساق ، ميىم –ۋ،
ءتۇن. وزگەلەر ۋىز ۇيقى ۇرتاپ العان، كىرپىگىم سۋسار باسىن شىققا مالعان. ويلارىم زەڭگىر كوكتەن ويۋ ءتىلىپ،
ءبىر قۇرساقتان دۇرەگەن جەتىنشى ەدىم، جان ازابىم جۇيكەمدى جۇلمالاعان. ءبىر بىلەرىم، ول راس، وتكىنشى ەدىم، ماڭدايىمدى مىڭ قايعى تىرمالاعان.
ەر ءوتتى، ەت جۇرەگىن شوقتاي قارىپ، قاڭتاردىق، قاراكوكتى قاقپايلادىق. داۋىلى قوس ىشەكتى كەرنەي-كەرنەي، تالاسبەك دومبىراعا كەتتى اينالىپ.
بۇرىن شىن بار بۇگىن شىن، ەرتەڭ شىن بار ءۇش بولەك. كەرەگى جوق بۇلاردىڭ، بۇزىلمايتىن شىن كەرەك.
بوكەن جون، بورتە قىراتتار استىندا شوپتەرمەن جابىلعان، اقسوڭكە سۇيەكتەر سويلەيدى، نە تۇيدىك ارۋاقتار زارىنان؟!
شەر تولقىتسا شىعادى. تاعى دا تورىعۋ، تاعى دا الدانۋ، (اسان قايعى) قارىننىڭ قامى ءۇشىن،
ۇيقىمەن كىرپىگىمدى ق ۇلىپتاپ اپ، مەن بەيشارا، جاتقاندا اشىق اۋىز. جاراتقاننىڭ ساۋلەسى جىرعا اينالىپ، كوكىرەگىمە كەتىپتى جۇمىرتقالاپ.
I ...ءاربىر ىستە قازاق ءيسى اڭقىعانىن، تىرلىكتە كوزىمىزبەن كورەمىز بە؟.. (ع. قاراش)
حاققا سەنەم، ال باسقا نەگە سەنەم؟ جانە ءجامي جالعاننىڭ كەڭەسىنەن، انت ەتەمىن ادامزات ەشقاشان دا، اسا الماعان ءوزىنىڭ وڭەشىنەن.
كەۋدەڭدەگى مامىرلاعان دۇرسىلدەن، مەنىڭ تايقى ماڭدايىما نۇر سىڭگەن. جان دۇنيەم جاپ-جاسىل بوپ بۇرلەگەن، جانارىڭنىڭ يسىنەن.
(ءمىرجاقىپ پەن حاقنازارعا) قان-شەجىرە تامىر تارتقان ماڭگىگە، بىزدەگى قان –
ءبىزدىڭ ءومىر – قارا تىرلىك، قارا نان، قارا ءتۇننىڭ قاۋىزىنان زار العام. مەن و باستا جەرگە كەلمەي تۇرعاندا، جاتىر دەگەن جارتى الەمدە جارالعام.